Risico-aversie, voordelig of niet?

voor veel beleggers is het op zich nemen van schulden een normaal en nuttig fenomeen, terwijl het voor sommigen ‘not done’, te gecompliceerd en te risicovol lijkt. Sommigen zien daarentegen geen probleem, of geen andere optie voor het verkrijgen van middelen, ( bijvoorbeeld om een auto aan te schaffen, ) dan het aangaan van een persoonlijke lening bij een geldverstrekker of bank. 

Sommige leningen kunnen een goed effect hebben op de persoonlijke omstandigheden en probleemloos worden afgelost, echter is het in de basis belangrijk dat duidelijk is waarvoor en op welke wijze een lening ( en overblijvende schuld) wordt aangenomen. Een schuld kan door allerlei exogene omstandigheden leiden tot financiële complicaties. In financiële theorie is zelfs het kopen van een woning met als doeleinde erin te wonen via een lening, in sommige gevallen, een slechte schuld mét risico. Wat als de waarde van vastgoed krimpt?

Hoe kan men bepalen of een schuld goed of slecht is? Waarom gaan mensen schulden aan? Is Risico-aversie voordelig of niet?

Goede schuld, wat is het en hoe werkt het?

Wat kun je als belegger of consument doen om, met de lening die je neemt, het beste uit je geld te halen? Hoe kun je ervoor zorgen dat het nemen van een lening voor een auto leidt tot het kunnen verkrijgen van méér middelen dan daarvoor mogelijk was? Hoe kan dit overschot weer het best gebruikt of besteed worden? Dit zijn allemaal vragen die kunnen leiden tot een nuttige en daarom goede lening. Er zijn verschillende interpretaties en beschrijvingen van de betekenis van ‘een goede schuld’. Over het algemeen moet het nut van het geleende geld in feite groter zijn dan de last die de schuld brengt, om de lening en schuld terecht ‘goed’ te noemen. 

Wat heeft iemand aan een goede schuld?

Enkele voordelen van het hebben van een goede schuld, in plaats van een slechte, zijn:
– gratis of passief inkomen, 

– vroegere pensionering, 

– minder risico, 

– minder stress, 

– gezondere geestelijke gezondheid, 

– een betere krediet-score, 

– betere relaties 

en niet allerminst;

– het in staat zijn om anderen te helpen. 

Is lenen slim voor mijn vermogen en rendement op vermogen?

Het lenen van geld, om met dat geld een grotere winst te maken dan zou kunnen worden gemaakt zonder dat geld, is de basis van veel aankopen van woningen en beleggingen in de wereld. Het lenen van geld kost over tijd geld, daarentegen zijn de baten die uit de lening voortkomen waardevoller dan de aangenomen kosten en het risico.

voorbeeld met voorbeeldberekening volgt;

Het nemen van een lening is een vorm van vreemd geld gebruiken, dat niet direct aanwezig is in de eigen financiën, om het later uit eigen middelen of verdiensten terug te betalen. Dit is een vorm van ruilen in de tijd. Ruilen in tijd houdt het volgende in; omdat een persoon met zijn/haar baan nu €1000,- kan overhouden per maand, en €12.000 nodig heeft voor het doen van een investering, leent de persoon nu €12.000,-. Dit geld is niet eigen en zou een jaar kosten om te vergaren maar wordt met eigen middelen terugbetaald. De lening kost geld, het hebben van €12.000,- nu, kost per jaar 3% om te krijgen. Dit is wat er wordt bedoeld met lenen over tijd. Een persoon betaalt nu iets meer aan vaste lasten gedurende de lengte van de lening, maar de €12.000,- staat dezelfde dag nog op de rekening, die anders een jaar aan tijd had gekost om te vergaren. Het terugbetalen van de lening kost meer dan €12.000,- omdat de 12.000 bijvoorbeeld binnen 4 jaar(48 maanden) wordt uitbetaald, en rente van 3%  bestaat als ruilmiddel over de tijd. De 3% is de prijs van het te lenen geld. 

Een lening bestaat uit meerdere elementen: 1) de grootte van de lening, 2) de prijs van geld over tijd (rente), en 3) de duur en type lening. Deze kernwaarden bepalen grotendeels hoeveel geld moet worden betaald over de tijd, voor het krijgen en afbetalen van een lening.

Even een voorbeeld van de persoon die €12.000,- leende. De €12.000,- wordt terugbetaald in 48 maanden, €250,- per maand aan aflossing van de schuld. De rente op deze lening is 3%. In de lineaire vorm, waarin de lening structureel wordt afbetaald, is deze rente elk jaar een kwart minder. In jaar 1 betaal je over de €12.000,-/tot/€9.000,- 3%, oftewel €360,- in dit voorbeeld. In jaar 2 betaal je over de openstaande 9.000-6000 3%, oftewel €270,- . Rente van jaar 3 kost €180 en van jaar 4 €90,- Langzaam wordt de rente minder, en de lening uitbetaald, maar hier is te zien dat het méér dan €12.000,- kost om nu €12.000,- te hebben. De rente van 3% is de prijs die iemand per jaar moet betalen voor het hebben van  die hoeveelheid geld nu. De leningnemer heeft met het lenen van €12.000,- een schuld op zich genomen van €12.000,- + €360,- + €270,- + €180,- + €90,- = €12.900,-. Andere kosten dan de rente en aflossing zijn in deze berekening niet betrokken. In veel gevallen van leningen brengen de rente en het nemen van de lening meer kosten met zich mee dan verwacht. Ook kan de rente gedurende de vier jaar veranderen, afhangend van het type lening, de geldverstrekker en de afspraken in een overeenkomst tussen geldverstrekker en leningnemer. De leningnemer heeft het voordeel van het nu hebben van €12.000, terwijl tegelijk de last van het terugbetalen van €12.900 wordt opgeteld aan de openstaande schuld. 

Het nut van de berekening hierboven is dat de persoon, gedurende 4 jaar, jaarlijks minder dan €3.360,- aan kosten heeft om in het eerste jaar €12.000,- te hebben voor de investering.

Het verschil van een goede schuld is dat deze lening de persoon €8000,- per jaar oplevert, want dan is het hebben geleend van dat geld ontzettend winstgevend. In het slechtste geval heeft deze lening juist niets opgeleverd, wat leidt tot vier jaar aan maandelijkse betalingen van niet minder dan €250, terwijl het op te sparen geld €1000,- bedroeg. Dit is een schuld die niet een goed effect heeft gehad.

Interpretaties van goede en slechte schulden zijn divers, het hebben gehad van slechte schulden kunnen als gevolg geven dat de (ex-)schuldenaar inziet wat de waarde is van geld. Aan de andere kant geven goede schulden ongelofelijke waarde mee. Ze zijn niet altijd makkelijk op te zetten maar goede leningen kunnen veel goeds veroorzaken. Hierover meer in aankomende blogs!